Các nguyên nhân gây ra mụn và các hướng tiếp cận điều trị

1. MỤN VÀ CÁC NGUYÊN NHÂN

  • Mụn là một tổn thương thường gặp do sự rối loạn chức năng của đơn vị nang lông tuyến bã – bao gồm nang lông và tuyến bã. Mụn gây ảnh hưởng tới 85% thanh thiếu niên trong độ tuổi từ 12-24. Thông thường, nó sẽ bắt đầu biểu hiện vào tuổi dậy thì, khi mà nồng độ androgen tăng cao và tuyến bã nhờn tăng hoạt động, bắt đầu sản xuất bã nhờn. Vì androgen tiếp tục tăng cao, nên các tuyến bã nhờn sẽ trở nên phì đại, và lẽ tất nhiên là lượng bã nhờn cũng tăng theo.
  • Bã nhờn là một yếu tố gây viêm mạnh, dẫn đến hình thành các dạng mụn nặng và sẹo khi bị sản xuất quá mức. Bã nhờn cũng làm rối loạn quá trình trưởng thành của tế bào sừng thông qua việc gây viêm thượng bì. Có 2 yếu tố- tăng sản xuất bã nhờn và rối loạn quá trình trưởng thành của tế bào sừng- là nguyên nhân dẫn đến bít tắc lỗ chân lông và hậu quả là hình thành mụn đầu trắng.
  • Khi các chất bị bít tắc trong nang lông bị oxi hóa và biến thành màu đen, lúc đó mụn đầu trắng sẽ biến thành mụn đầu đen. Mụn đầu đen thường được thấy ở những vùng có lỗ chân lông giãn rộng như vùng mũi.
  • Đáp ứng miễn dịch hệ thống với việc tiết bã nhờn quá mức trên bề mặt da, cùng với việc bít tắc bã nhờn tai nang lông và sự hoạt động của vi khuẩn (Propionibacterium acnes), dẫn đến sự hình thành các tổn thương viêm dạng nang ở lớp bì và hình thành sẹo.
  • Quá trình viêm làm lan rộng các tổn thương mụn và dẫn đến hình thành các mụn mủ, nốt viêm và nang mụn nhiều hơn.
  • Quá trình viêm gây nên bởi sự tăng tiết bã nhờn và vi khuẩn p.acnes, dẫn đến việc hình thành sẹo và tăng sắc tố sau viêm ở nhiều mức độ trên các bệnh nhân. Hơn thế nữa, việc quá trình viêm kéo dài, cùng với hiệu ứng phá hủy và tổn thương cấu trúc da, dẫn đến hình thành sẹo đáy tròn, đáy vuông và đáy nhọn.
  • Thỉnh thoảng, sẹo phì đại và sẹo lồi cũng hình thành trên 1 số trường hợp mụn nặng. Các yếu tố góp phần làm phát triển và làm nặng mụn được ghi trong Bảng 6.2. Các thay đổi của mụn theo độ tuổi được thể hiện trong Bảng 6.1.
Box 6.1:Các nguyên nhân gây mụn
Box 6.1:Các nguyên nhân gây mụn
Box 6.2: Các yếu tố góp phần làm tăng và nặng mụn
Box 6.2: Các yếu tố góp phần làm tăng và nặng mụn
Bảng 6.1: Sự thay đổi của mụn theo độ tuổi
Bảng 6.1: Sự thay đổi của mụn theo độ tuổi

 2. TIẾP CẬN ĐIỀU TRỊ MỤN

  • Trên thị trường hiện nay có vô vàn các sản phẩm bôi và uống để trị mụn. Cũng như vậy các khuyến cáo sử dụng các sản phẩm đặc trị ( đơn độc hoặc phối hợp). Cách tiếp cận được giới thiệu ở đây dựa trên một vài nguyên tắc mà có thể trái ngược với quan điểm điều trị của các chuyên gia khác – cái mà họ coi như tiêu chuẩn điều trị mụn.
  • Một trong số đó, được đặt làm cơ sở cho các protocol điều trị trong chương này, là mụn có thể ngăn chặn được. Các bệnh nhân với nhiều kiểu mụn khác nhau và cách điều trị chúng được thể hiện ở Hình 6.1 đến 6.7.
Bệnh nhân có mụn nang trước và sau khi điều trị
Bệnh nhân có mụn nang trước và sau khi điều trị 6 tháng
  • Hình 6.1 (a) Bệnh nhân được phân loại da là da trắng, dày, và dầu. Cô ấy được chuẩn đoán là có mụn nang và tăng sắc tố sau viêm (b) 6 tháng sau. Cô ấy được điêu trị tấn công HQ- dựa trên “Phục hồi sức khỏe làn da”, thoa Benzoyl peroxide, uống isotretinoin, 20 mg/ day, đồng thời với thuốc thoa trong 5 tháng. Cô ấy cũng được peel 2 lần với Z0- 3 bước (1 thủ thuật tẩy da chết).
Bệnh nhân có mụn nang trước và sau khi điều trị 5 tháng
Bệnh nhân có mụn nang trước và sau khi điều trị 5 tháng
  • Hình 6.2 (a) Bệnh nhân được phân loại là da sáng, dầu, lỗ chân lông to và có mụn nang, (b) 6 tháng sau. Bệnh nhân được điều trị trong vòng 5 tháng với HQ-based Skin Health Restoration (giúp tẩy da chết, kích thích và kiểm soát tế bào hắc tố thượng bì) và điều trị mụn (với benzoyl peroxide). Cô ấy cũng dùng isotretinoin, 20 mg/ day, đồng thời với thuốc thoa. Sau 5 tháng điều trị, cô ấy được chuyển sang giai đoạn duy trì.
Bệnh nhân có mụn nang,tăng sắc tố sau viêm và sẹo mụn sau khi qua 5 tháng điều trị
Bệnh nhân có mụn nang,tăng sắc tố sau viêm và sẹo mụn sau khi qua 5 tháng điều trị
  • Hình 6.3 (a) bệnh nhân có phân loại da là da trắng (sậm màu), dày và dầu. Cô ấy được chuẩn đoán là có mụn nang, tăng sắc tố sau viêm và sẹo mụn. Trước khi đến khám, cô ấy đã điều trị tại chỗ khác với isotretinoin 60mg/ ngày, trong 5 tháng nhưng không được kê đơn bất kì loại thuốc thoa nào.
Bệnh nhân có mụn nang, tăng sắc tố và sự phục hồi qua 6 tháng
Bệnh nhân có mụn nang, tăng sắc tố và sự phục hồi qua 6 tháng

 

 

  • Hình 6.4 (a) Bệnh nhân được phân loại là da đen( trung bình), dày trung bình và dầu. Cô ấy được chấn đoán là có mụn nang, tăng sắc tố sau viêm và có sẹo mụn. Trước đó, cô ấy đã được điều trị với isotretinoin và dưỡng ẩm tại phòng khám khác. 6 tháng sau điều trị với HQ-based Skin Health Restoration để Sira chữa, ổn định và tăng sinh.
Sự phục hồi màu sắc da tự nhiên qua 6 tháng
Sự phục hồi màu sắc da tự nhiên qua 6 tháng

 

  • Hình 6.5 (a) bệnh nhân được phân loại da đen( sáng), dày trung bình và dầu. Bệnh nhân được chuẩn đoán là có mụn nang, tăng sắc tố sau viêm và sẹo mụn. (b) 6 tháng sau. Bệnh nhân được điều trị với non-HQ-based Skin Health Resto­ration để ổn định tế bào sắc tố. Anh ấy cũng được điều trị với isotretinoin, 20 mg/day, và thực hiện 1 lần zo Controlled Depth Peel tác động tới lớp bì nhú. Chú ý tới sự phục hồi màu sắc da tự nhiên.
Sự phục hồi của da qua 5 tháng điều trị
Sự phục hồi của da qua 5 tháng điều trị
  • Hình 6.6 (a) Bệnh nhân được phân loại da đen trung bình, ,dày và dầu. Bệnh nhân được chuẩn đoán là có mụn nang đang hoạt động và tăng sắc tố sau viêm (b) 5 tháng sau Bệnh nhân được điều trị tích cực với HQ-based Skin Health Restoration . Ở tuần thứ 6, cô ấy được peel với zo Controlled Depth Peel tới lớp bì nhú. Sau khi da lành, cô ấy được quay trở lại chu trình Skin Health Restoration trước đó và bắt đầu sử dụng isotretinoin, 20 rng/day, trong 5 tháng.
Bệnh nhân có mụn nang, tăng sắc tố sau viêm qua 5 tháng điều trị
Bệnh nhân có mụn nang, tăng sắc tố sau viêm qua 5 tháng điều trị
  • Hình 6.7 (a) Bệnh nhân được phân loại da châu Á( sáng), dày trung bình và rất dầu. Anh ây được chuẩn đoán là có mụn nang, tăng sắc tố sau viêm. Anh ấy đã được điều trị với kháng sinh và thuốc thoa mụn bởi bác sĩ khác nhưng không thấy cải thiện, (b) 5 tháng sau. Anh ấy được điều trị với HQ-based Skin Health Restoration để tẩy da chết, kích thích tăng sinh (tretinoin thêm HQ) và làm ổn định tế bào hắc tố thượng bì. Anh ấy cũng được cho thoa ben-zoyl peroxide và isotretinoin, 20 mg/ngày.

Nguồn tham khảo: The art of Skin Health Restoration and Rejuration

Biên dịch bởi: Tapchidalieu.com

Link bài viết: https://tapchidalieu.com/cac-nguyen-nhan-gay-ra-mun-va-cach-dieu-tri/

Ngày viết:
Năm 2009: Tốt nghiệp Y Đa Khoa tại trường đại Học Y Hà Nội Năm 2010: Bắt đầu làm việc tại Phòng khám Da liễu Hà Nội Năm 2016: Là bác sĩ tại Khoa Phẫu thuật Laser- vật lý trị liệu - chăm sóc da, Bệnh viện Da Liễu Hà Nội

BÌNH LUẬN